જ્ઞાન પંચમી 2026: શાસ્ત્રોની પૂજા કેમ અને કેવી રીતે થાય છે?

જ્ઞાન પંચમી ૨૦૨૬માં કારતક સુદ પાંચમી તિથિ ૧૪ નવેમ્બર શનિવારે છે, જે દિવસ જ્ઞાન અને શાસ્ત્રોની પૂજા માટે વિશેષ માન્યતા ધરાવે છે. આ દિવસે જૈન ધર્મમાં શાસ્ત્રોની પૂજા કરવામાં આવે છે કારણ કે શાસ્ત્રો જ્ઞાનના સ્ત્રોત છે અને આ પૂજા દ્વારા જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ અને શીખવાની ઇચ્છા વ્યક્ત થાય છે. શાસ્ત્રોની પૂજામાં શ્રાવકો શાસ્ત્રો પર ફૂલ, દીવો અને સુગંધિત ચંદન અર્પણ કરે છે અને તપસ્વીઓ તથા આચાર્યોની ઉપસ્થિતિમાં શાસ્ત્રોના પાઠ અને વિવેચન થાય છે. આ દિવસને વિદ્યા અને જ્ઞાનના મહાત્મ્યને ઉજાગર કરતો તહેવાર માનવામાં આવે છે અને તે દિવાળી પછી તાત્કાલિક આવે છે, જે ૮ નવેમ્બરના મહાવીર નિર્વાણ કલ્યાણક પછીનો છે. આ તહેવાર જૈન સંપ્રદાયમાં જ્ઞાનની મહત્તા અને શાસ્ત્રોના પવિત્ર સ્થાનને ઉજાગર કરે છે, તેમજ શ્રાવકોને આત્મવિશ્લેષણ અને અધ્યાત્મિક વિકાસ માટે પ્રેરણા આપે છે. આ તહેવારની તારીખ ચંદ્રકેલેન્ડર અનુસાર બદલાતી રહે છે, તેથી સ્થાનિક જૈન સંઘના પંચાંગ મુજબ તહેવારની ચોક્કસ તારીખ નિર્ધારિત થાય છે.