સંવત્સરી અને મિચ્છામિ દુક્કડમ્

દર વર્ષે એક દિવસ, જૈન દરેક જીવને માફી માંગે છે. તે દિવસ છે પર્યુષણનો આઠમો અને અંતિમ દિવસ, અને માફી માંગવા માટે વપરાતી વાક્યરચના છે મિચ્છામિ દુક્કડમ્. આજકાલ મોટાભાગના લોકો આ વાક્યને તે દિવસે ફોરવર્ડ કરાયેલા સંદેશ તરીકે મેળવે છે. તે વાસ્તવમાં શું કહે છે તે જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે.

મિચ્છામિ દુક્કડમ્ નો અર્થ શું છે

આ વાક્ય પ્રાકૃત ભાષાનું છે, સંસ્કૃત કે હિન્દીનું નથી: micchami dukkadam, જેમાંથી micchā (નિષ્ફળ, વ્યર્થ, બિનફળદાયક) અને dukkaḍa (ખરાબ કરેલું કાર્ય, પાપ) આવે છે. મળીને: મારું પાપ નિષ્ફળ જાય — જે નુકસાન મેં કર્યું છે તે બિનઅસરકારક બને, કોઈ પરિણામ ન આપે, કોઈ અવશેષ ન છોડે.

આ "માફ કરશો" કરતાં વધુ મજબૂત અને અજાણ્યું વિનંતી છે. બોલનાર મુખ્યત્વે માફી માંગતો નથી. તે માંગે છે કે જે કર્મિક પરિણામ તેનાથી થયું છે તે રદ થાય, અને સાથે જ તે ફરી તે કાર્ય ન કરવાનું સંકલ્પ કરે — કારણ કે જૈન સમજણ મુજબ માફી માંગતી વખતે જો તે કાર્ય ફરી કરવાનું મન હોય તો તે નવા કર્મને જોડી દે છે.

સંપૂર્ણ પરંપરાગત સૂત્ર શરતો સ્પષ્ટ કરે છે. તે માફી માંગે છે તે પાપો માટે જે ચિંતન, વાણી અને કર્મ દ્વારા કરવામાં આવ્યા, તે પણ સ્વયં કરેલા હોય, બીજાને કરાવેલા હોય, અથવા બીજાએ કર્યાં ત્યારે મંજૂરી આપેલી હોય. આ નવગુણ રચના તે ખામી પૂરી કરે છે જે મોટાભાગની માફી માં છૂટ જાય છે: જે વ્યક્તિ નુકસાનનું આયોજન કરે છે અને જે વ્યક્તિ તેને થતું જોઈને ખુશ થાય છે તે નિર્દોષ નથી.

કેને કહેવામાં આવે છે

બિનઅપવાદ દરેક જીવને. ફક્ત ઓળખતા લોકો માટે નહીં, ફક્ત યાદ રહેતા ખામીઓ માટે નહીં, અને ફક્ત માનવ માટે નહીં. સંવત્સરી શ્લોક દરેક અવસ્થામાં રહેલા તમામ જીવોને સંબોધે છે — જેમાં પાણી, હવા, અગ્નિ, પૃથ્વી અને છોડમાં રહેલા એક ઈન્દ્રિયજીવ પણ શામેલ છે, જેને માણસ ફક્ત જીવતા જ નષ્ટ કરે છે.

ખમેમિ સવ્વે જીવ, સવ્વે જીવ ખમંતુ મે
મેટ્ટિ મે સવ્વ ભુએસુ, વેરમ મજ્ઝહમ ન કેનૈ
— હું બધા જીવને માફ કરું છું, બધા જીવ મને માફ કરે; હું બધા માટે મિત્ર છું, કોઈ પ્રત્યે શત્રુતા રાખતો નથી.

ક્રમ નોંધો. માફ કરવું પહેલા આવે છે, અને શ્લોક અંતમાં વિનંતી નહીં પરંતુ ઘોષણા સાથે પૂરું થાય છે: હું કોઈ પ્રત્યે શત્રુતા રાખતો નથી. જે વ્યક્તિ માફી માંગે ત્યારે પણ ગુસ્સો રાખે છે તે અર્ધ વિધિ જ કરી છે.

બે ભાગ જે કોઈએ છોડવા ન જોઈએ અને દરેકએ કરવાના જોઈએ

સંવત્સરી પર જૈન ચર્ચામાં બે નિષ્ફળતાઓ વારંવાર ઉલ્લેખ થાય છે, કારણ કે બંને ખૂબ સરળ છે.

પ્રથમ છે બ્રોડકાસ્ટ માફી — વાક્યને બે સો સંપર્કોને મોકલવું અને તે ત્રણ લોકોમાં કોઈને નહીં જેમને તમે ખરેખર નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. સામાન્ય સૂત્ર તે માટે છે જે તમે યાદ કરી શકતા નથી અથવા પહોંચવા માટે સક્ષમ નથી, તે માટે નહીં જે માટે તમે સક્ષમ છો.

બીજું છે માગવું પણ મંજૂર ન કરવું. ક્ષમા — ક્ષમા — દશ શ્રેષ્ઠ ગુણોમાંથી એક તરીકે ઉત્તમ ક્ષમા તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે, અને તેને વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે કે જ્યારે નુકસાન થાય ત્યારે ગુસ્સા સાથે પ્રતિક્રિયા ન આપવાની ક્ષમતા, જે એક વૃત્તિ છે સંદેશ નહીં. માફી માગવી અને તેને રોકવી, અથવા મંજૂર કરવી પરંતુ ખાતું ખુલ્લું રાખવું, તે વ્યક્તિને જે માગ્યું હતું તે કર્મ ધારિત રહે છે.

જ્યારે સંવત્સરી આવે છે

દિગંબર જૈનોએ આ જ પ્રથા એક અલગ નામ અને અલગ દિવસે રાખી છે: ક્ષમાવાણી, અનંત ચતુર્દશી પછીનો દિવસ જે દશલક્ષણ પર્વ બંધ કરે છે. વપરાતા શબ્દો ઘણીવાર ઉત્તમ ક્ષમા હોય છે મિચ્છામિ દુક્કડમ્ કરતા, પરંતુ ક્રિયા સમાન છે.

દિવસ પર શું થાય છે

દિવસનું આયોજન સંવત્સરી પ્રતિક્રમણની આસપાસ થાય છે, જે વાર્ષિક પાપશોધન વિધિ છે. તેSeveral કલાક ચાલે છે — સામાન્ય રીતે બપોરથી શરૂ કરીને સાંજ સુધી — અને વ્રતોની ક્રમવાર સમીક્ષા કરે છે, જેમાં વિભિન્ન રીતોનું ઉલ્લેખ થાય છે કે જે વર્ષ દરમિયાન ભંગ થઈ શકે અને એક એક કરીને પાપશોધન કરવામાં આવે છે.

તે જાણબુજને લાંબુ અને ચોક્કસ બનાવવામાં આવ્યું છે. લંબાઇ મુખ્ય છે: વિધિ વ્યક્તિને અંતે માફી સુધી પહોંચવા દેતી નથી પહેલા વર્ષના વિશિષ્ટ ખાતા સાથે બેસવા વગર. વધુ ભાગે લોકો સંવત્સરી પર ઉપવાસ કરે છે, સામાન્ય રીતે ઉપવાસ અને ચૌવિહાર સાથે.

પછી, લોકો એકબીજાને મળવા જાય છે — શક્ય હોય ત્યાં વ્યક્તિગત રીતે, પરિવારથી શરૂ કરીને અને જેમ સાથે વિવાદ હોય તેમને પહેલાં — અને માગે છે. ઘણા પરિવારોમાં વડીલોને પહેલા મળવાનું હોય છે, અને તેમના પગ સ્પર્શવી પરંપરા છે.

સાચું કહેવું

બંને મિચ્છામી દુક્કડમ અને મિચ્છામિ દુક્કડમ સામાન્ય ઉપયોગમાં છે; પ્રાકૃતમાં મિચ્છા દુક્કડં છે અને અંગ્રેજીમાં કોઈપણ હજી ખોટો નથી. કેટલાક વધુ પૂરતું ખમત ખમ્ન કહે છે, અને દિગંબર વપરાશ ઉત્તમ ક્ષમા તરફ ઝુકાવ રાખે છે.

જો કોઈ તમને આ વાક્ય મોકલે, તો જવાબ "બરાબર છે" નહી હોવો જોઈએ. નિશ્ચિત જવાબ એ છે કે તેને પાછું આપવું — એટલે કે તેમની માફી માંગવી, કારણ કે માન્યતા એ છે કે ખોટ ક્યારેય એકપક્ષીય ન હતી.